الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

153

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

( 1 ) از امام باقر ( ع ) روايت شده است كه پيامبر ( ص ) از مدينه آهنگ حج گزاردن كرد و در آن هنگام همهء احكام شرعى جز حج و ولايت را بر قوم خود ابلاغ فرموده بود . در اين هنگام جبريل به حضورش آمد و گفت : اى محمد ! خدايت سلام مى - رساند و مىفرمايد : من هيچ يك از پيامبران و فرستادگان خويش را قبض روح نمى - كنم مگر پس از آنكه دين خود را به حد كمال برساند و حجت و برهان خويش را تأكيد كنم و از اين دين دو چيز بر عهدهء تو باقى مانده است كه بر قوم خود ابلاغ كنى و برسانى ، فريضهء حج و فريضهء ولايت و اينكه خليفهء پس از تو كيست و من هيچ گاه زمين خود را از حجت خالى نگذاشته و هرگز آن را خالى نخواهم گذاشت و اكنون خدايت فرمان مىدهد كه به قوم خود ابلاغ كنى براى حج آماده شوند و خودت حج بگذارى و هر كس كه از شهرنشينان و ساكنان حومه و اعراب اطراف مىتوانند حج بگذارند با تو همراه باشند تا مراسم حج را هم به آنان بياموزى ، همان گونه كه نماز و زكات و روزه و احكام آنها را به ايشان آموخته‌اى و مردم را در اين دو مسأله هم چنان آموزش دهى كه موارد ديگر دين را آموزش داده‌اى . ( 2 ) منادى پيامبر ( ص ) ميان مردم ندا داد كه همانا رسول خدا آهنگ حج دارد تا مراسم و اعمال آن را به شما آموزش دهد و همان گونه كه از ديگر احكام دين شما را آگاه كرده است ، از اين هم آگاه فرمايد . و چون پيامبر ( ص ) بيرون آمد مردم هم بيرون آمدند و گوش به سخنان ايشان دادند و به اعمال آن حضرت مىنگريستند و همچون ايشان رفتار مىكردند . شمار همراهان پيامبر ( ص ) كه در حج شركت كردند ، از مردم مدينه و حومه و ديگر اعراب ، حدود هفتاد هزار يا بيشتر بودند ، به شمار همراهان موسى ( ع ) كه از ايشان براى هارون بيعت گرفت . و در واقع تلبيه گفتن و احرام بستن در تمام فاصلهء مدينه تا مكه پيوسته بود ، و چون رسول خدا ( ص ) در عرفات وقوف فرمود ، جبرئيل به حضورش رسيد و گفت : اى محمد ! خداى عز و جل سلامت مىرساند و مىفرمايد : همانا مرگ تو نزديك و مدت عمرت سپرى شده است و من ترا به چيزى كه از آن چاره و گريزى نيست پيش مىبرم . اكنون وصيت خويش فراهم ساز و آنچه از علوم و ميراث علوم پيامبران پيش از تو و سلاح و تابوت سكينه نزد تو هست و همهء آيات پيامبران پيشين را به وصى و خليفهء بعد از خودت تسليم كن كه او حجت بالغهء من بر مردم است و او على بن ابى طالب ( ع ) است و او را براى مردم به اين سمت منصوب كن و از او عهد و پيمان لازم را بگير